Spadek – prawa i obowiązki

Spadek – wszystko co warto wiedzieć

Śmierć bliskiej osoby pogrąża nas w żałobie. W tym smutnym i stresującym momencie musimy jednak pamiętać, że śmierć związana jest także z otwarciem spadku. Na spadkobierców przechodzą prawa i obowiązki zmarłego. Kto jest spadkobiercą wynika wprost z ustawy – Kodeksu Postępowania Cywilnego. Testament sporządzony przez spadkodawcę może ograniczyć lub rozszerzyć grono osób uprawnionych do spadku. Testament może także spowodować ograniczenie zakresu dziedziczenia. Prawo do spadku przysługuje także uprawnionej osobie poczętej a jeszcze nie urodzonej w dniu śmierci spadkodawcy.

W skład masy spadkowej wchodzą wszystkie prawa i zobowiązania zmarłego, jeżeli spełniają łącznie następujące wymogi:

  1. Są określone w Kodeksie Cywilnym, czyli mają charakter cywilnoprawny.
  2. Są możliwe do wyceny, czyli mają charakter majątkowy
  3. Nie są ściśle związane z osobą spadkodawcy – przykładowo nie dziedziczy się stopnia naukowego
  4. Nie zostały przed śmiercią spadkodawcy zadysponowane na inne osoby

Wyjątek stanowią składki na ZUS lub KRUS. składki zdrowotne i z Funduszu Pracy, które także wchodzą w skład spadku pomimo, że nie są ujęte w Kodeksie Cywilnym.

Przyjęcie spadku

Spadkobierca w okresie do 6 miesięcy od powzięcia informacji o zgonie spadkodawcy może odrzucić lub przyjąć spadek. Oświadczenie nie może być zmienione lub cofnięte. Może ono być złożone w Sądzie lub przed notariuszem. Spadek może być przyjęty w dwojakiej formie:

  • przyjęcie proste – bez ograniczenia za długi spadkodawcy;
  • przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza – oznacza ograniczenie zobowiązań do wartości dziedziczenia.

Jeżeli nie złożymy takiego oświadczenia w oznaczonym terminie oznacza to, że że przyjęliśmy spadek w formie prostej, a więc wraz ze wszystkimi zobowiązaniami i długami.

Prawa spadkobiercy

Wraz z przyjęciem spadku mamy prawo do wszystkich praw spadkodawcy spełniających powyżej przedstawione warunki. Należą do nich między innymi:

  • nieruchomości, w tym także grunty i nieruchomości w użytkowaniu wieczystym prawo do lokalu spółdzielczego;
  • wszystkie zasoby pieniężne, wierzytelności, papiery wartościowe, pieniądze za  patenty lub  prawa autorskie;
  • wszystkie ruchomości – pojazdy, łodzie
  • roszczenia majątkowe, które należne było spadkodawcy w chwili śmierci;
  • wierzytelności wynikające z umów zawartych przez spadkodawcę przed śmiercią .

Obowiązki spadkobiercy

Do obowiązków osoby przyjmującej spadek należą:

  • pokrycie kosztów pogrzebu spadkodawcy;
  • zaspokojenie osób uprawnionych do zachowku;
  • zwrot wszelkich zadłużeń spadkodawcy, w tym pożyczek, zaległych alimentów składek na ZUS lub KRUS oraz składek zdrowotnych oraz opłat czynszowych;
  • zwrot zaległych składek na ZUS lub KRUS, składek zdrowotnych i z Funduszu Pracy;
  • obowiązek zwrotu rzeczy pożyczonych, wynajętych lub pożyczonych przez spadkodawcę.

Oczywiści do obowiązków spadkobiercy należy także pokrycie kosztów postępowania spadkowego.

Dodatkowo spadek jest oczywiście opodatkowany jeżeli przekroczyliśmy kwotę wolną od podatków wynoszącą:

  • 9637 zł. dla tzw grupy I do której należą tacy spadkobiercy jak min. małżonkowie, zstępni i wstępni pasierbowie, zięciowie i synowe;
  • 7276 zł dla grupy II czyli zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców,
  • 4902 zł dla grupy III innych nabywców spadku

Podatek ten jest różny i wynosi od 3% do nawet 20% wartości spadku.

Istotnym jest aby po śmierci osoby, która ustawowo jest dla nas spadkodawcą rozsądnie podjąć decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Będzie to głównie zależało od przewagi nabytych praw od obowiązków, które na nas spadną.